CWG 7 Chương 4

Chương 4

Okay, vậy nên những niềm tin của nhân loại về Thượng Đế và Cuộc Sống đều không hoàn thiện, và cũng chính những sự hiểu biết không hoàn thiện này mà chúng con đã truyền lại cho con của mình từ thế hệ này sang thế hệ khác, đã gây ra những sự khủng hoảng tinh thần, chính trị, kinh tế, và xã hội mà thế giới đang phải đối mặt ngày nay.

Chính xác.

Và nếu chúng con có thể thay đổi những niềm tin này, chúng con sẽ thay đổi được tất cả những điều đó.

Đúng.

Chúng con có thể kết thúc sự giết chóc và đau khổ.

Đúng. Các con có thể.

Chúng con có thể kết thúc sự nghèo đói và sự tuyệt vọng.

Đúng. Các con có thể chứ.

Chúng con có thể chấm dứt sự đàn áp, áp bức và sự công kích, gây hấn, xâm lược.

Thực vậy, các con có thế làm như thế.

Nghe có vẻ đầy hy vọng nhỉ. Điều đó làm con cảm thấy như thể chúng con có một cơ hội vậy.

Ồ, các con có hơn một cơ hội đấy chứ, con trai của Ta ạ. Con, và tất cả những người con của Thượng Đế, đều có một định mệnh đầy hạnh phúc để hoàn thành. Và sử dụng sức mạnh, quyền năng và điều kỳ diệu, huy hoàng của của tất cả những món quà mà Ta đã ban tặng, các con sẽ hoàn thành nó. Chỉ khi các con không sử dụng sức mạnh, và quyền năng đó, chỉ khi các con gạt qua một bên sự tuyệt diệu của chính mình và ném những món quà của ta đi, thì các con mới không thể hoàn thành nó thôi.

Để làm được như thế là rất khó. Ta đã khiến cho điều đó trở nên vô cùng khó khăn cho các con. Vì những món quà mà Ta gửi đến cho các con là rất đặc biệt cũng như trả lại là hầu như không thể.

Hãy cứ nhìn vào những gì các con đã làm từ trước đến nay xem! Vượt qua mọi khó khăn, trở ngại các con đã chuyển mình sang dạng sinh mệnh, và chuyển chủng loài của mình sang ý thức.

Vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, các con đã đạt được sự hiểu biết thích đáng về thế giới xung quanh mình để tạo ra những thành tựu vật lý thật sự phi thường.

Vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, các con đã tăng trưởng trong sự tự nhận thức tới mức mà các con nhận ra rằng, có cái gì đó to lớn hơn những kinh nghiệm giới hạn của mình, và các con phát triển nghệ thuật, văn hóa, khoa học, kỹ thuật, triết lý và tâm linh để thể hiện tầm nhìn được mở rộng của các con về cuộc sống.

Khi các con nhìn xung quanh Vũ trụ (các con sẽ sớm có được công nghệ để nhìn thấy hiệu quả hơn nhiều so với hiện nay), các con sẽ thấy rằng những điều này không phải những thành tựu nhỏ đâu.

Trong tất cả dạng sống tồn tại, chỉ có duy nhất một thiểu số rất nhỏ đã hoàn thành điều đó.

Và hãy nhìn vào cuộc sống cá nhân của các con mà xem. Nhiều người trong số các con đã trưởng thành và trở thành những sinh mệnh đầy năng động, phong phú, yêu thương, quan tâm, từ bi và đầy lòng trắc ẩn, quan tâm sâu sắc về cảm xúc của người khác, và hết sức tận tụy cho sự tiến bộ của tất cả, hết sức quyết tâm, và can đảm khám phá nhiều khía cạnh kiến thức mà các con có thể tạo dựng ra một ngày mai thậm chí còn tươi sáng hơn.

Con có nhìn thấy sự tuyệt vời của điều đó không? Các con là Những Người Tuyệt Vời như thế đấy, và đó chỉ là mới bắt đầu thôi.

Có thật vậy không? Ý Người là thế sao?

Để Ta nói với con, các con có khả năng đạt được những thành tựu và những trải nghiệm vượt trên cả những giấc mơ điên điên cuồng nhất của mình. Bây giờ các con thậm chí đang đứng bên mép của một Thời Đại Vàng, sự bắt đầu của Một Ngàn Năm Hòa Bình, thời đại mà có thể dẫn đến một sự thời kỳ hưng thịnh cho nhân loại, hùng vĩ hơn cả trái tim các con hiện tại có thể hiểu biết được.

Đó có thể là món quà dành cho các con trong tương lai. Đó có thể là định mệnh của các con. Các con chỉ cần chọn nó thôi.

Người đang nói về việc thay đổi toàn bộ trải nghiệm, kinh nghiệm của chúng con về cuộc sống trên hành tinh này sao. Vì với tất cả những thành tựu, với tất cả những sự hiểu biết, chúng con vẫn chưa có thể đạt được hòa bình. Khi Người nói đến một ngàn năm hòa bình, thì Người đang nói về việc thay đổi toàn bộ phương diện cuộc sống rồi.

Đúng thế, đó là điều mà chúng ta đang nói về đấy. Đó là điều mà con yêu cầu Ta giúp các con đấy, không phải sao?

Đúng vậy, nhưng con chỉ không biết rằng có loại thuốc bách bệnh, một “viên thuốc ma thuật” mà có thể làm được việc đó cơ đấy.

Có đấy.

Niềm tin của chúng con.

Đúng, đó là niềm tin của các con.

Chính xác là niềm tin của chúng con về Thượng Đế?

Về Thượng Đế và về Cuộc Sống.

Thế còn những người không tin vào Thượng Đế thì sao?

Không quan trọng rằng họ có tin vào Thượng Đế hay không. Tất cả mọi người đều có niềm tin về Cuộc Sống. Và họ sẽ nhận ra một điều là những niềm tin chung, tổng hợp của mọi người về Cuộc Sống sẽ phản ánh khá nhiều về những niềm tin chung của con người về Thượng Đế. Điều này dễ hiểu thôi, dựa trên những gì bây giờ Ta sắp nói với các con đây – điều mà một số người có thể không chấp nhận.

Đó là gì vậy?

Thượng Đế và Cuộc Sống là cùng một thứ.

Các con có thể gọi những thứ này bằng hai cái tên khác nhau, nhưng chúng vẫn là cùng một thứ. Thượng Đế là những gì mà Cuộc Sống là, và Cuộc Sống là những gì mà Thượng Đế là. (Thượng đế là gì, Cuộc Sống là thứ ấy và Cuộc Sống là gì thì Thượng Đế là thứ ấy). Thượng Đế là năng lượng mà các con gọi là Cuộc Sống, và Cuộc Sống là năng lượng mà các con gọi là Thượng Đế. Tất cả là cùng một thứ thôi.

Cuộc Sống là Thượng Đế, thể hiện theo dạng vật lý.

Vậy nên, nếu chúng con tin vào Cuộc Sống, là chúng con tin vào Thượng Đế, đó có phải là điều Người đang nói không?

Đúng vậy.

Các con không thể tách Thượng Đế ra khỏi Cuộc Sống được, và các con cũng không thể tách Cuộc Sống ra khỏi Thượng Đế được. Các con có thể nói các con tin vào Cuộc Sống nhưng không tin vào Thượng Đế, nhưng điều đó lại giống như nói là các con tin vào não nhưng không tin vào tâm trí vậy

.

Các con có thể nhìn thấy, chạm được vào não, thế nên các con biết nó ở đó, nó tồn tại. Các con không thể nhìn thấy và chạm vào tâm trí, nên các con không chắc rằng nó là gì, hay liệu nó có ở đó hay không. Não chính là tâm trí, thể hiện theo dạng vật lý. Nhưng nó là tâm trí cho phép các con suy tưởng về não của mình. Không có tâm trí, các con thậm chí sẽ không biết được rằng não tồn tại.

Điều đó cũng chính xác giống như với Thượng Đế và Cuộc Sống vậy.

Vậy là chúng con không cần phải “tin vào Thượng Đế” để thay đổi thế giới sao.

Không hề.

Nhưng những người tin vào Thượng Đế sẽ có được lợi thế.

Không hẳn.

Gì cơ?

Ta nói, không hẳn.

Ý Người là niềm tin về Thượng Đế không phải là một lợi ích ở đây sao? Nó không phải là lợi thế sao?

Nó thật ra có thể là một sự bất lợi.

Làm sao mà Người có thể nói rằng niềm tin vào Thượng Đế có thể là một sự bất lợi trong việc thay đổi thế giới được chứ?

Mọi thứ tùy thuộc không phải vào các con có tin tưởng VÀO Thượng đế hay không, mà là tùy thuộc vào những gì các con tin VỀ Thượng đế.

Ta đã nói với các con rằng các con không hề phải tin vào Thượng, để nhằm sử dụng các niềm tin đó thay đổi thế giới. Tất cả những gì các con phải tin vào chính là Cuộc Sống. Và các con có tin vào Cuộc Sống, bởi vì các con đang trải nghiệm Cuộc Sống.

Tuy nhiên, nếu con là một trong số những người tin vào Thượng Đế, những gì  con tin tưởng về Thượng Đế có thể có một sự tác động ảnh hưởng đặc biệt vào những gì con tin về Cuộc Sống – cũng như cách con sống cuộc sống của mình, và con trải nghiệm nó.

Nên niềm tin của các con về Thượng Đế trở nên cốt yếu.

Và, lặp lại lần nữa, thế giới đang ở nơi mà nó nhận thấy bản thân nó đang tồn tại ngày nay – một nơi của khủng hoảng, của bạo lực, của giết chóc và chiến tranh – là tại vì những gì chúng con hiện tại đang tin về Thượng Đế?

Đúng vậy.

Vậy, hãy bắt đầu ở đó. Niềm tin chúng con có về Thượng Đế mà đã tạo ra khủng hoảng, bạo lực, giết chóc và chiến tranh là gì?

Đầu tiên, các con tin rằng Thượng Đế cần cái gì đó.

Thứ hai, các con tin rằng Thượng Đế có thể thất bại trong việc đạt được những gì Ông Ấy cần.

Thứ ba, các con tin rằng Thượng Đế đã tách biệt các con ra khỏi Ông ấy bởi vì các con đã không cho Ông ấy những gì Ông ấy cần.

Thứ tư, các con tin rằng Thượng Đế vẫn cần những gì Ông ấy cần một cách rất trầm trọng đến nổi  bây giờ từ vị thế bị tách biệt của mình, Thượng Đế lại đòi hỏi các con đưa cho Ông ấy thứ Ông ấy cần.

Thứ năm, các con tin rằng Thượng Đế sẽ hủy diệt các con nếu các con không đáp ứng những nhu cầu đòi hỏi của Ông ấy.

Năm Sự Ảo Tưởng Sai Lầm Này Về Thượng Đế đã mang đến sự đau khổ và sự hủy diệt đến sự sinh tồn hằng ngày của các con nhiều hơn tất cả những niềm tin khác cộng lại.

Hmm,… vậy con đề nghị chúng ta có thể thảo luận về những niềm tin đó chi tiết được không…

Nó có thể mang lại lợi ích cho các con đấy.

Và con muốn thảo luận điều đó, lát nữa cơ. Nhưng ngay bây giờ, con không hiểu làm cách nào mà những niềm tin về Thượng Đế đó có thể tạo nên khủng hoảng, bạo lực, giết chóc và chiến tranh giữa con người cơ chứ?

Dễ thôi. Các con nghĩ  rằng, đối xử lẫn nhau theo tương tự cách mà các con tin rằng Thượng Đế cũng đối xử với mình, là điều thích hợp.

Các con còn nghĩ rằng khi các con tạo ra khủng hoảng, bạo lực, giết chóc, và chiến tranh, là các con đang làm như thế là để đáp ứng những nhu cầu đòi hỏi của Thượng Đế. Các con nghĩ rằng các con đang giúp Thượng Đế đáp ứng những yêu cầu đòi hỏi của Ông ấy.

Nhiều người trong số các con tin rằng Thượng Đế muốn khủng hoảng, bạo lực, giết chóc, và chiến tranh, nếu điều đó là những gì đòi hỏi các con phải làm để hoàn thành nhu cầu và sự đòi hỏi của Ông ấy. Trong bối cảnh này, các con tin rằng giết chóc vô cớ, bừa bãi là Ý Nguyện Của Thượng Đế.

Con người tin thế sao? Con chẳng biết bất cứ ai tin như thế cả.

Có thể con không đích thân biết họ, nhưng Ta có thể đảm bảo rằng họ tồn tại, và đã tồn tại trên hành tinh của các con một khoảng thời gian rất lâu rồi.

Trong thực tế, sự nỗ lực của các con để hiểu về những điều tệ hại xảy đến với mình chính là điều đầu tiên mà các con dần tin về sự tồn tại của Thượng đế  – và tin vào một Thượng đế làm nhiều điều tệ hại.

Làm ơn hãy giải thích cho con điều đó.

Trong phần lớn những khoảng thời gian nguyên thủy của các con, cái thời mà các con gọi là thời đại người tiền sử và trước đó nữa, thì con người không hề hiểu được những khía cạnh đơn giản nhất của cuộc sống xung quanh họ. Tất cả những gì họ biết là có sự sống xung quanh họ. Đó là, có cái gì đó khác hơn họ.

Cái thứ khác mà đã tồn tại đó đã chứng minh được bản thân nó tồn tại xung quanh họ. Nó thể hiện như mưa và gió, mặt trăng và mây, thực vật và cây cối và những sinh vật sống rất nhỏ bé mà các con bây giờ gọi là côn trùng và những sinh vật to lớn mà các con bây giờ gọi là động vật, và những hiệu ứng ngoạn mục như là những đám lửa tự động bật cháy trong cánh rừng, sấm sét và tia chớp từ bầu trời, những con sóng khổng lồ trên đại dương, và, đôi khi là một sự rung chuyển kinh hoàng trên mặt đất.

Ngày nay, Những người thông minh (Homo sapiens) cũng không biết điều gì đã tạo ra những thứ đó. Họ không biết tại sao con người chết, tại sao những cơn bão tố, cuồng phong hay hạn hán đến và hủy diệt mọi thứ, hay bất cứ điều gì xảy ra.

Để làm cho những điều này hợp lý, con người đã kết luận rằng chắc là phải có một số sức mạnh nào đó mà to lớn hơn nhiều so với sức mạnh của họ, đã làm cho những điều này xảy ra. Họ tưởng tượng ra “những linh hồn” mà đã tạo ra điều tốt lành và tai họa hiện ra trong cuộc sống của họ theo nhiều cách.

Khi họ nhìn thấy ngày chuyển sang tối, và tối sang ngày, cỏ mọc và hoa nở rộ, và lá cây rụng và mọc lại lần nữa, họ bắt đầu tôn thiên nhiên làm thần thánh. Họ tưởng tượng ra “những vị thần mưa” và “thần mặt trời” và nhiều vị thần khác nữa tùy theo tâm trạng và ý nghĩ chợt nảy ra. Họ suy luận những gì họ phải làm là bằng cách nào đó phải tác động đến tâm trạng này, và làm vui lòng các vị thần, và như vậy thì các vị thần mới làm theo những gì họ cầu xin.

Tất cả các kiểu nghi thức và lễ nghi đều được tạo ra để “ kêu gọi” linh hồn của những vị thần bất kỳ mà họ có thể cần và mong muốn lúc đó, để làm xoa dịu họ, và tôn kính họ và để có được họ làm giúp những gì mà con người thỉnh cầu một cách thành tâm. Có những nghi thức dành cho đất đai màu mỡ, và cầu xin sự thông qua một việc gì đó và cả những lễ nghi đủ loại và đủ mục đích. Những thứ này đã phát triển qua nhiều thế kỷ, và trở thành cái mà một số các con bây giờ gọi là tín ngưỡng, phong tục tập quán đa thần.

Thần thoại phát triển xung quanh cách những sức mạnh, quyền năng thiêng liêng, trực tiếp ảnh hưởng sự sống trên trái đất, và về cách sự sống trên trái đất có thể ảnh hưởng trực tiếp lên những sức mạnh, quyền năng thiêng liêng đó. Những thần thoại này đã trở thành những câu chuyện thường kể, và những câu chuyện nảy đã chuyển thành niềm tin và đức tin. Thế là chúng trở thành sự thật đối với con người.

Khi thần thoại chuyển thành sự thật, nó sẽ trở thành tổ chức tôn giáo.

Từ cái gọi là những tôn giáo đa thần đến những tôn giáo chính thống của thời đại các con không phải là một khoảng cách quá lớn. Phần lớn con người ngày nay vẫn tiếp tục tin vào một sức mạnh to lớn hơn bản thân họ, và phần lớn con người ngày nay vẫn tiếp tục tin rằng họ phải làm cái gì đó để xoa dịu và làm nguôi ngoay Nguồn sức mạnh đó.

Ngày nay trên hành tinh của các con, có đến hàng ngàn tôn giáo, một số thì tôn thờ một số vị thần, và một số thì tôn thờ một vị thần riêng lẻ.

Vâng, nhưng chỉ có duy nhất một tôn giáo thật sự thôi.

Lại nữa rồi. Đó cũng chính là câu trả lời cho câu hỏi của con đấy. Đó cũng chính là cách mà những niềm tin và đức tin về Thượng đế đã tạo ra khủng hoảng, bạo lực, giết chóc và chiến tranh giữa con người đấy.

Nhưng thật mà! Chỉ có duy nhất một tôn giáo đúng thôi. Số còn lại thì có thể có ý nghĩa hay thôi, nhưng chúng không đúng. Và chúng con phải cẩn thận để không bị cám dỗ vào những niềm tin, đức tin sai lầm mà nghe có vẻ hay, nhưng lại không có liên quan gì với Quy luật của Thượng đế cả. Bởi vì nếu chúng con phủ nhận, từ chối một Thượng đế thật sự và Quy luật của Thượng đế thì chúng con sẽ không được cứu rỗi mà còn đi thẳng xuống địa ngục.

Khi nào?

Khi nào sao?

Đúng. Khi nào thì điều đó xảy ra?

Tất nhiên là khi chúng con chết rồi.

Và, nếu những tín đồ thật sự cảm thấy rằng chúng con đáng bị xuống địa ngục bởi vì các con không tin vào Một Thượng Đế Thật Sự, hoặc không làm theo Quy luật của Thượng Đế, thì họ sẽ được cho phép gửi chúng con xuống đó ngay lập tức, bằng cách giết chết chúng con. Quả thực, trong một số trường hợp họ bị bắt buộc phải làm thế. Khi những nhà lãnh đạo tôn giáo cấp cho một chỉ thị, thì tất cả những tín đồ thật sự phải bắt buộc làm theo, và giết bất cứ ai mà những nhà lãnh đạo (giáo chủ) bảo họ giết.

Ai bảo các con làm thế?

Người bảo.

Ta bảo sao?

Đúng vậy. Người đã nói rằng chúng con có thể hủy diệt bất cứ ai, bất cứ chính quyền nào hay quốc gia nào nếu như hành động của họ chẳng khác gì là phản đạo. Đó là thứ chúng con dùng như là uy quyền của mình. Lời nói của Người đó.

Các con dùng lời nói của Ta như là uy quyền của mình trong những vấn đề này sao?

Tất nhiên. Hiểu biết rằng chúng con đang thực hiện Ý Nguyện của Thượng Đế chính là những gì dẫn dắt chúng con, ra lệnh cho chúng con, cho chúng con sự can đảm, và cho chúng con sự an ủi khi chúng tàn sát người khác.

Nhưng Ta chẳng bao giờ muốn thế cả.

Ý Người là sao? Người có muốn mà.

Ta có sao?

Không phải Người đã rẽ Hồng Hải ra để cho những người dân của Người trốn thoát đó sao? Và không phải sau đó Người đã đóng biển lại, chôn vùi khoảng 600 người trong số những người đi theo dưới hàng tấn nước đó sao? Không phải Người đã hủy diệt gần hết mọi người sống ở thành phố Sodom và Gomorrah sao? Và không phải Người đã giết nhiều người khác, đòi hỏi hoặc tán thành việc giết người khác, xuyên suốt các thời đại đó sao?

Từ những điều này và những tường thuật khác về những chỉ thị và yêu cầu của Thượng Đế tìm thấy trong Thánh Kinh, trong Kinh Koran, trong Bhagavad-Gita, trong Sách Mặc Môn, và trong Những Kinh Điển khác, mọi học sinh của mọi nền văn hóa đều biết về Sự Phẫn Nộ của Thượng Đế.

Đúng, đó chính là vấn đề đấy.

Tại sao dạy cho bọn trẻ của chúng con biết sự thật lại là vấn đề cơ chứ?

Bởi vì nó không phải sự thật.

Không có gì như là Sự Phẫn Nộ của Thượng Đế cả.

Đó chỉ là một trong những niềm tin sai lầm của các con về Thượng Đế mà thôi. Nhưng Ta hiểu được rằng các con nghĩ đó là sự thật, và các con nghĩ rằng, đối xử lẫn nhau theo cái cách tương tự mà các con tin rằng Thượng Đế cũng đối xử với các con, là điều thích hợp. Những nhà lãnh đạo tôn giáo của các con đã thật sự nghĩ như thế. Họ đã kêu gọi “tất cả Những Tín Đồ Thật Sự” để “ giết những kẻ phản đạo”.

Hmm, đôi lúc chúng con gọi là “Giết những kẻ bất trung, dị giáo!” nhưng nó cũng nghĩa như thế. “Bất trung, dị giáo”, “phản đạo”, không quan trọng. Nó chỉ là từ ngữ thôi. Vấn đề là, nếu những người khác không tin vào những gì chúng con tin, thì Thượng Đế bảo rằng chúng con phải giết họ.

Thiên Chúa giáo đã làm như vậy. Hồi giáo cũng đã làm như vậy. Nhiều nhóm tín đồ khác cũng làm như vậy.

Con biết lịch sử của vài điều này sao?

À, có chứ. Đức Giáo Hoàng Urban II đã ra một lời kêu gọi cho “cuộc viễn chinh” tại thành phố Clermont , nước Pháp, vào năm 1095, dẫn đến kết quả là một loạt cuộc viễn chinh được tổ chức bởi những tín đồ Thiên Chúa giáo Phương Tây chống lại những tín đồ Hồi giáo và “những tên dị giáo khác”. Những cuộc viễn chinh này đã kéo dài khoảng hai trăm năm, dẫn đến kết quả là cái chết của hàng trăm hàng ngàn người.

Những nhà lãnh đạo Hồi giáo, vả lại đã tài trợ suốt hàng thế kỷ cho hết cuộc xâm lược này tới cuộc xâm lược khác, hết sự ám sát này tới sự ám sát khác, hết sự tàn sát này tới sự tàn sát khác, dưới danh nghĩa là diệt trừ sự phản đạo.

Và những hành vi đó đã không hề bị giới hạn trong những thời kỳ trung cổ. Vào năm 1989 Ayatollah Ruhollah Khomeini, nhà lãnh đạo tinh thần của các mạng Iran, đã công khai kết án một quyển sách tên là The Satanic Verses –Những Vần Thơ của Quỷ Satan và ra một fatwa chống lại tác giả của nó, Salman Rushdie.

(Fatwa là một lệnh án do đại giáo chủ Ayatollah – phái Shia ban ra, “tội đồ” có thể sẽ bị đuổi ra khỏi tôn giáo, và có thể bị ban án tử hình, mọi tín đồ ai cũng có thể xử tội đồ được cả, bởi vì giết tội đồ là làm công quả và giáo vụ - ghi chú của người dịch) 

Người ta nói rằng những tín đồ Hồi giáo khắp thế giới đều có nghĩa vụ hành hình Rushdie, và bất cứ người Hồi giáo nào làm như thế, sẽ được đi thẳng đến thiên đường. Và người đàn ông đó phải đi trốn tránh ẩn mình khoảng mười năm, cho đến khi chính phủ Iran hủy bỏ lệnh án đó.

Gần đây nhất, vào cuối những năm 1990, những người Hồi giáo cực đoan, nhiều người trong số họ sống ở Afghanistan, đã tuyên bố chiến tranh trên nền văn minh Phương Tây, kêu gọi những người Hồi giáo khắp thế giới rằng, nghĩa vụ của họ là mang “cái chết đến Nước Mỹ” và “cái chết đến Israel” – trong số những kẻ thù khác đã được chỉ rõ.

Nói một cách khác, lịch sử của các con bản thân nó đang tự lặp lại.

Hết lần này đến lần khác. Và chúng con có vẻ như không thể tìm được cách nào để ngăn chặn nó cả. Hiện nay chúng con đang phải đối phó với những hành động khủng bố khủng khiếp và sự tàn sát nhiều người vô tội.

Trong khi đó, Bách Khoa Toàn Thư của Anh 2001, trong một tiêu đề về 200 năm của những cuộc tấn công Thiên Chúa giáo, đã chứa đựng một lời chú giải châm biếm miêu tả những cuộc viễn chinh đó. Nó nói rằng, những hành động ngẫu nhiên của chủ nghĩa khủng bố “với sự kết hợp của chủ nghĩa lý tưởng, tham vọng, anh hùng, hung ác, tàn nhẫn dã man, và sự điên rồ của họ, chính là một hiện tượng trung cổ, và như thế, điều đó nằm ngoài kinh nghiệm của con người hiện đại”.

Con mong đợi dòng đó sẽ được viết trong số xuất bản kế tiếp…

(còn tiếp…)